Πέμπτη, 24 Φεβρουαρίου 2011

RABBIT HOLE (2010), του John Cameron Mitchell


Υπάρχει μια θετική σκέψη πίσω από το Rabbit Hole. Αν ο δρόμος της απώλειας τείνει προς την οργή και την εκδίκηση, τότε αναπόφευκτα προδίδει μια ροπή αυτοκαταστροφής για τον φορέα της. Υπάρχει όμως κι άλλο μονοπάτι. Αυτό της συγχώρεσης, της συμπάθειας και της βαθύτερης κατανόησης. Φυσικά, ο πόνος και η θλίψη είναι απαραίτητες συγχορδίες σε οποιονδήποτε σκοπό κι αν επιλέξουμε να εντάξουμε το θρήνο μας. Ο Cameron Mitchell το γνωρίζει αυτό και δεν περιβάλλει το πρωταγωνιστικό του ζευγάρι με το μανδύα του υπεράνθρωπου. Ο Howie και η Becca είναι βαθύτατα πληγωμένοι και η μεταξύ τους αποξένωση δεν είναι παρά η διαδραστική έκφραση του τραύματός τους. Λιγομίλητα και χαμηλότονα, θα φωνάξουν βέβαια όταν η αφορμή θα είναι ασφυκτική, αλλά τη περισσότερη ώρα απλά θα σκαρδαμύσσουν τα μάτια τους και θα μοιραστούν το σταυρό, που ποτέ δε θα τον ξεφορτωθούν, όπως θα διαβεβαιώσει η – εκπληκτική – Dianne Weist στα τελευταία λεπτά. Δεν επιδαψιλεύουν τα άλγη τους προς τέρψη του φιλοθεάμονος κοινού. Είναι δεδομένο ότι περνούν τις μέρες τους με κύρια ενασχόληση την αναπόληση του διαρρεύσαντος χρόνου, της κάθε στιγμής που ο μικρός τους γιος ήταν παρών. Το φιλμ δε θέλει να μας ταλαιπωρήσει με σκηνές που – λίγο ή πολύ – έχουμε ξαναδεί και πληκτικά αναμένουμε. Θα συγκεντρώσει την προσοχή του στην αναζήτηση του μέλλοντος, στο πώς οι δυο ήρωες, απομακρυσμένοι όσο ποτέ μα ενωμένοι κάτω από την κοινοκτημοσύνη της απώλειας, θα επιχειρήσουν να βρουν – στα τυφλά ίσως, λογικό άλλωστε – μια νέα αρχή. Το μάθημά τους, αναπόδραστα επίπονο, φαντάζει εύγλωττο. Η ζωή δε συνεχίζεται απλά. Προχωράει κουβαλώντας όλα τα επίκτητα βάρη της.

Θαυμάζοντας την απλότητα και την εγκράτειά του, το Rabbit Hole είναι ένα από τα φιλμ που σχεδόν «κλέβουν» τη συμπάθειά σου ή, καλύτερα, το σεβασμό σου. Ωστόσο, η διαφορά του με τις ταινίες που θριαμβευτικά κερδίζουν το θαυμασμό σου βρίσκεται στη δειλία που, αδικαιολόγητα ίσως, επιδεικνύει ο - προκλητικός κατά το παρελθόν - σκηνοθέτης στο επίπεδο της συναισθηματικής ταύτισης με το κοινό του. Υπάρχει απόσταση ανάμεσα στο να εκφράζεσαι συγκρατημένα εντός της αφήγησής σου και στη συγκρατημένη, χαλαρή επίπτωση που αυτή μπορεί να έχει στο θυμικό του θεατή. Δυστυχώς ο Cameron Mitchell μοιάζει να δέχεται το δεύτερο ως αναγκαίο αποτέλεσμα του πρώτου, διαπίστωση που κερδίζει την αξιοπιστία της με την αντιστοίχιση του εντός (ταινία) κι εκτός (κοινό) των δρώμενων σοκ που χαρακτήριζε το προηγούμενο έργο του (βλ. Shortbus). Μερίδιο της ευθύνης ίσως φέρουν και οι ηθοποιοί που παρά τις αξιόλογες ερμηνείες τους, δε χαράσσουν τα ίχνη της εσωτερικής του πάλης στο μνημονικό μας. Λίγα χρόνια πριν, την άνοιξη του 2004, κυκλοφορούσε σε λιγοστές αθηναϊκές αίθουσες το ντεμπούτο ενός άσημου Βέλγου ονόματι Thomas De Thier. Το Des Plumes Dans La Tete, όντας άκρως συγγενικό με το Rabbit Hole, κατόρθωνε όλα όσα το τελευταίο αποτυγχάνει: μέσα από τη (λυρική) σεμνότητά του απελευθέρωσε την απώλεια, το τέρμα, τη θνητή φύση του ανθρώπου στις πραγματικές τους διαστάσεις.

Αχιλλέας Παπακωνσταντής

5 σχόλια:

argiris-cinefil είπε...

Γεια σου Αχιλλέα.

Πολύ καλή ταινία όπου καταπιάνεται με ένα πολύ δύσκολο και ευαίσθητο θέμα, όπως είναι αυτό της απώλειας ενός κοντινού μας ανθρώπου. Ανθρώπινη, φυσική και κυρίως χωρίς μελοδραματισμούς η ταινία βασίζεται στους άμεσους διαλόγους της και τις εσωτερικές ερμηνείες των πρωταγωνιστών τους αλλά και στην διακριτική σκηνοθετική ματιά του Mitchell. Αν και θα ‘θελα ο Mitchell να ήταν πιο τολμηρός στην σκηνοθεσία του, δηλαδή τα πλάνα του να μην υποτασσόταν με ακρίβεια στην πλοκή της, πλάνα αφαιρετικά, μια μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων με την κάμερά του ώστε να αξιοποιήσει ακόμα περισσότερο τους υπέροχα φωτισμένους του εσωτερικούς χώρους. Μου άρεσε πολύ η χαμηλών τόνων μουσική της (όπως άρμοζε άλλωστε) και οι ερμηνείες των πρωταγωνιστών της και ειδικότερα της Νικόλ Κίντμαν.

Προσωπικά το "Shortbus" δεν μου άρεσε καθόλου και το "Hedwig and the angry inch" το βρήκα μετριότατο.

4: Πολύ καλή

0: Κακή / 1: Μετριότατη / 2: Απλώς ενδιαφέρον / 3: Καλή / 4: Πολύ καλή / 5: Αριστούργημα

academy είπε...

Και εγώ το βρήκα εξαιρετικό!Εσωτερική δύναμη καιμια πολύ καλή Kidman και επιτέλους μια ταινία που μπορεί να θεωρηθεί σινεμά απο αυτόν τον σκηνοθέτη.

Caesar είπε...

Δεν το έχω δει, αχ πόσα θέλω να δω & δεν προλαβαίνω! Ενυγουέι η περιγραφή της ιστορίας μου θυμίζει κάπως το "La stanza del figlio" του Νάνι Μορέτι.

theachilles είπε...

argiris-cinefil,
Συμφωνώ σε όσα λες, αλλά χωρίς τον ενθουσιασμό του λόγου σου. Αξιόλογη ταινία, αναμφισβήτητα. Ούτε εγώ δηλώνω φαν των προηγούμενων ταινιών του Cameron Mitchell.

academy,
Όντως μοιάζει παράταιρο το Rabbit Hole στη φιλμογραφία του, ενδιαφέρον θα έχει να δούμε τι θα το ακολουθήσει.

Caesar,
Ναι, η περιγραφή κυρίως, τελείως διαφορετική η σκηνοθεσία του Μορέτι. Υπομονή Caesar, όλοι τα ίδια τραβάμε...

moody είπε...

Γεια σου Αχιλλέα.
Εγώ ήμουν και είμαι οπαδός των δύο ταινιών προηγούμενων ταινιών του Mitchell. Λάτρεψα αυτή τη μελαγχολία και την ευαισθησία εκφρασμένη μέσα από ένα ατίθασο και θρασύτατο περίβλημα. Αποκρουστικό για τους περισσότερους.

Μου άρεσε πολύ, όμως και η "Απώλεια". Για την αξιοπρέπεια, την ειλικρινή σεμνότητα, την ανθρωπιά της. Όμως, θα ήθελα περισσότερη κινηματογραφική τόλμη από έναν άνθρωπο που έχει δείξει πως την κατέχει.

Το "Des Plumes Dans La Tete" θα το αναζητήσω.

Δημοσίευση σχολίου